Yüksek dereceli primer beyin tümörü (Glioblastoma multiforme) olgularında TGF-beta ailesi ve smad reseptörlerinin prognostik önemi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Manisa Celal Bayar Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, BEYİN VE SİNİR CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜVEN GÜRSOY

Danışman: MUSTAFA BARUTÇUOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Glioblastoma multiforme (GBM) primer beyin tümörleri içerisinde en sık görülen ve en malign glial tümördür. Yerleşim yeri, yaş ve cinsiyet olarak heterojen bir grup oluşturmaktadır. Tedavisinde; cerrahi olarak çıkarımı, radyoterapi, kemoterapi ve kombinasyonlarını içeren palyatif tedavi rejimler bulunmaktadır. Tedavisiz sağ kalımı yaklaşık 3 aydır. Cerrahi ve buna ek olarak radyoterapi ve kemoterapi uygulanan hastalarda ortalama sağ kalım 12 ayı bulabilmektedir. Hastaların %25'den azı iki yıl sağ kalım gösterebilirken, 5 yıllık sağ kalım oranı isen %10'un altındadır. TGF-β aktivitesi Tip I ve Tip II reseptörler üzerinden etki ederek hücre içi Smad ailesi üyelerinin transkripsiyonunu tetikler. İnvaziv ve metastatik tümör morfogenezi için karsinom gelişiminde epitelial hücre plastisitesi ve dediferansiasyonu önemli basamaklardır. Özellikle TGF ailesi ve bunların reseptörleri üzerinde aktivasyona ait çalışmalar sınırlıdır. TGF ailesi üyelerinin hücre proliferasyonu, differensiasyonu ve göçünde önemli olduğu bilinmektedir. Özellikle epitelial, astrosidal ve bağışıklık sistemi hücrelerinin hem primer hem de metastatik tümörlerinde TGF ailesi üyelerinin hem supresor hem de promotor rolleri olabileceği düşünülmektedir. Bu mekanizmalar ile hangi reseptörleri aktive ya da inhibe ettiği ve hücre içinde bu reseptörlerin etkilenmesi ile hangi diğer yolakların aktive ya da inhibe olduğunun bilinmesi, kişiye özel tedavilerde ve etkin tümör tedavisinde önemli olacağı düşünülmektedir. Metastatik kanser hücrelerinde özellikle TGF ailesi ve reseptörlerinin epitelial - mezenşimal geçişte rolleri de bilindiğinden bu gibi hasta gruplarının bu açıdan da değerlendirilmesi, primer tümörün kontrol mekanizmaları ve metastatik tümör gelişimine eğilimi açısından da değerlendirilmesi önemli olacaktır. Bu yolaklardan her biri ayrıntılı araştırmaların hedefi olmakla birlikte prognoza etkisi ve kemoterapiye olan dirençle ilgili çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada TGF-β1, TGF-β2, TGF-β3, Smad 1/2/3, Smad 6 ve Smad 7 reseptörleri histokimyasal ve immunhistokimyasal yöntemlerle değerlendirildi. Özellikle TGF-β1 ve TGF-β3 proteinlerinin ekspresyonlarında artış olduğu izlendi. İnhibitör reseptörlerden ise Smad 6'nın Smad 7'ye oranla daha fazla salgılandığı görüldü. Bu sebeple Smad 6'nın doku içerisinde koruyucu rolü olduğu düşünüldü. Tip I ve tip II reseptörler vasıtasıyla aktive olan TGF-β ailesi proteinlerinin immunhistokimyasal olarak yoğun şekilde boyanıp Smad ailesinin ise kısmen boyanması, TGF-β ailesinin Smad reseptörlerinden başka bir reseptör mekanizması ile de etkisini gösterebildiğini telkin etmektedir. Bu nedenle Smad reseptörlerinin incelenmesinin yanı sıra Shc-GBR2, SARA, Ras-Erk1/2 gibi reseptörlerin de incelenmesinin gerektiği, bu sayede tedavi ve prognoza yönelik, hastaya özel kemoterapi rejimlerinin ve immunoterapilerin düzenlenmesi açısından önem arz ettiği ortaya çıkmaktadır.