Üçüncü Parti Tersine Lojistik Sağlayıcı Firmaların Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Sınıflandırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE RANA KEL

Danışman: Mehmet Ali Ilgın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzün rekabetçi iş ortamı, işletmeleri maliyetleri düşürmeye ve verimliliği artırmaya yöneltmektedir. Bu bağlamda lojistik faaliyetler, özellikle tersine lojistik, stratejik bir önem kazanmıştır. Tersine lojistiğin ekonomik, çevresel ve yasal zorunluluklar nedeniyle önemi artmasına rağmen bu alanın doğasında olan belirsizlikler firmaların süreçleri etkin yönetmesini zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, birçok firma tersine lojistik hizmetlerini dış kaynaklardan yani Üçüncü Parti Tersine Lojistik (3PTL) firmalarından temin etmektedir. Bu durum, 3PTL firmalarının çeşitli kriterler dikkate alınarak değerlendirilmesini gerektirmektedir. Çok kriterli karar verme teknikleri, 3PTL firmalarının değerlendirilmesinde en yaygın kullanılan yöntemlerdir. Literatürdeki çalışmaların hemen hemen tamamı, 3PTL firmalarının çok kriterli karar verme teknikleri kullanılarak sıralanması ve/veya seçimi üzerinedir. Buna karşın, 3PTL firmalarının çok kriterli karar verme teknikleri kullanılarak sınıflandırılmasına ilişkin çalışmalar çok sınırlıdır. Bu çalışmada, bir çok kriterli karar verme tekniği olan MARCOS yöntemine dayalı MARCOS-SORT olarak adlandırılan bir sıralı sınıflandırma metodolojisi geliştirilmiştir. Bu metodoloji, tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin hizmet aldığı 3PTL firmalarının sınıflandırılması için kullanılmıştır. Yapılan bir dizi duyarlılık analizi ile, limit profil değerlerindeki değişimlerin sınıflandırma sonuçları üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Ayrıca, alternatif bir sıralı sınıflandırma yöntemi kullanılarak elde edilen sonuçlar MARCOS-SORT yöntemiyle karşılaştırılmış ve iki yöntem arasındaki sınıflandırma sonuçlarının benzerlik düzeyi analiz edilmiştir. Son olarak, MARCOS-SORT ile elde edilen sonuçların, 3PTL firmalarının yönetiminde kullanımına ilişkin öneri ve yorumlar sunulmuştur.