Kistik echinococcosis'in serolojik tanısında B antijeninin etkinliğinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Manisa Celal Bayar Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PARAZİTOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ AHMET KİLİMCİOĞLU

Danışman: AHMET ÖZBİLGİN

Özet:

IV ÖZET Echinococcus granulosutfun larva şeklinin insanlarda ve koyun, sığır gibi otçul hayvanlarda, başta karaciğer ve akciğer olmak üzere çeşitli organlarda yerleşmesiyle meydana getirdiği klinik tabloya kistik echinococcosis (KE) adı verilmektedir. Ülkemizde insanlarda ve hayvanlarda sık rastlanan ve önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturan KE'nin tanısının, güvenilir bir yöntemle ve doğru olarak konması büyük önem taşımaktadır. Şüpheli olguların tanısında, temel olarak radyolojik yöntemlerin kullanılmasına karşın, serolojik yöntemlerin tanıyı desteklemesi sonuçların daha güvenilir olmasını sağlamaktadır. Serolojik tanıda antijen olarak sıklıkla doğal kist (DK) sıvısı kullanılırken, son yıllarda saflaştırılmış bazı antijenlerin avantajları dile getirilmektedir. Bu çalışmada koyun karaciğerlerinden elde edilen DK sıvısından B antijeni (B-Ag) saflaştırılmış ve etkinliği DK antijeni (DK-Ag) ile karşılaştırılarak ELISA yöntemi ile değerlendirilmiştir. Celal Bayar Üniversitesi ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültelerinin Parazitoloji Anabilim Dalı Seroloji laboratuvarlarına rutin tetkik için başvuran olgulardan radyolojik olarak ve/veya operasyonla kanıtlanmış 93 KE olgusuna (Hasta grubu = HG) ve herhangi bir paraziter enfeksiyon saptanmamış 87 olguya (Kontrol grubu = KG) ait serum örnekleri DK-Ag ve B-Ag'nin kullanıldığı ELISA yöntemleriyle (sırasıyla DK-ELISA ve B-ELISA) araştırılmıştır. DK-ELISA ve B-ELISA ile HG'de sırasıyla 82 (%88,2) ve 79 (%84,9); KG'de 8 (%9,2) ve 5 (%5,7) olguda seropozitivite saptanmıştır. DK-ELISA ve B-ELISA'nın özgüllükleri sırasıyla %90,8 ve %94,3; duyarlılıkları ise %88,2 ve %84,9 olarak belirlenmiştir. Çapraz reaksiyonları araştırmak amacıyla serolojik olarak pozitif saptanan, toxoplasmosisli 47, toxocariasisli 46, fascioliasisli 28, taeniasisli 6 ve ascariasisli 6 olmak üzere, toplam 133 olgunun serum örnekleri DK-ELISA ve B- ELISA ile araştırılmış, sırasıyla 53 (%39,8) ve 51 (%38,3) olguda seropozitivite saptanmıştır. Sonuç olarak, KE'nin serolojik tanısında DK-ELISA ve B-ELISA yöntemleri arasında önemli bir fark olmadığı görülmüş, ancak özgüllüğü daha yüksek olan B-ELISA'nın özellikle DK-ELISA ile şüpheli pozitif olgularda yararlı olabileceği düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kistik echinococcosis, B antijeni, ELISA, tanı.