İzmir körfezinde yaşayan midye (Mytilus galloprovincialisLamarck, 1819) türünde meydana gelen dna hasarının tek hücrejel elektroforezi (Comet Assay) yöntemi ile araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Manisa Celal Bayar Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU YAYLA
Danışman: SELMA KATALAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Genetik bilgiyi taşıyarak, nesilden nesile aktarılmasını sağlayan DNA kolay zarar görebilen bir moleküldür ve üzerinde sürekli olarak hasar oluşmaktadır. Oluşan hasar DNA onarım sistemleri tarafından onarılmakla birlikte, hasarın çok fazla olduğu veya onarım sistemlerinin yetersiz kaldığı durumlar hücreyi ölümüne kadar sürükleyebilmektedir. DNA hasarını değerlendirmek için çok yönlü bir araç olan comet analizi günümüzde genotoksik etkileri değerlendirmek için en yaygın olarak uygulanan testlerden biridir. Bu çalışmada çevresel kirleticilere maruz kalan sucul indikatör tür olan midyelerde (Mytilus galloprovincialis) genetik hasarı belirlemek amacıyla İzmir Körfezi'nde seçilen Urla, Sahilevleri, Pasaport ve Alsancak istasyonlarından alınan midye örneklerinin hemolenf hücrelerinde tek hücre jel elektroforez (Comet Analiz) testi gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir. Yapılan analizler sonucunda midye hemositlerinde % DNA kuyruk uzunlukları ilkbahar dönemi Urla (34,19) > Pasaport (31,32) > Liman (29,57) > Sahilevleri (19,34) şeklinde iken, yaz dönemi % DNA kuyruk uzunlukları Liman (22,26) > Pasaport (20,06) > Urla (14,52) > Sahilevleri (13,17) şeklinde veriler elde edilmiştir. Ayrıca DNA comet hasar sınıflamasında genetik hasar indeksi ilkbahar örneklemelerinde en yüksek Pasaport (103, 77) en düşük Liman (76, 53) istasyonu olmakla birlikte yaz döneminde ise en yüksek Liman (77, 92) en düşük Sahilevleri (65, 09) istasyonu şeklinde sonuç alınmıştır. İlkbahar ve yaz dönemi karşılaştırıldığında tüm istasyonlarda DNA hasarının yaz dönemi azaldığı tespit edilmiştir. Genetik hasar indeksi sonuçlarına bakıldığında Liman istasyonunda anlamlı bir değişim görülmezken diğer tüm istasyonlarda azalma görülmektedir. Sonuç olarak mevsimsel olarak DNA hasar miktarının farkları incelendiğinde anlamlı bir değişim söz konusu olduğu görülmektedir. Bu değişimin nedeni istasyonlardaki çevresel kirleticilerin dönemsel artışı olarak değerlendirilebilir. DNA hasar oranında ki azalma çevresel kirleticilerin de azaldığı anlamına gelebilirken aynı zamanda DNA tamir mekanizmasınında devrede olabileceği sonucuna varılmaktadır.