Mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda diyafram kalınlığı ve ventilatörden ayırma ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Manisa Celal Bayar Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF KOYUNCU

Danışman: DEMET AYDIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu uzmanlık tezinde mekanik ventilasyon desteği uygulanan hastalarda diyafram kalınlığının, kalınlaşma fraksiyonunun ve ekskürsiyonunun mekanik ventilatörden ayırmaya; ayrıca bu hastaların yaş, cinsiyet, BMI, ΔP, total sıvı dengesi, APACHE II ve SOFA skorlarının diyafram parametrelerine etkileri araştırılmıştır. Yöntem: Prospektif olarak yapılan bu araştırma Ocak 2019 - Haziran 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. 18 yaş üstü, entübasyon sonrası geçen süre 5 saatten fazla olmayan ve birinci derece yakınından bilgilendirilmiş gönüllü onamı alınan hastalar çalışmaya dahil edildi. Morbid obez, nöromüsküler hastalık, diyafram anatomik anomalisi, diyaframa penetran travma, aminoglikozid ve steroid kullanım öyküsü, gebelik, nöromüsküler bloker kullanımı olan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Çalışmaya alınan hastaların takip formuna demografik verileri (yaş, cinsiyet, kilo, boy, vücut kitle indeksi) ve yatış tanıları kaydedildi. Hastaların mekanik ventilatör desteği aldığı süre boyunca ve ventilatörden ayrıldıkları günden bir gün sonra, günde 1 kez diyafram USG ölçümleri, mekanik ventilasyon tedavilerinin tipi (invaziv İMV- non invaziv NİMV), mekanik ventilatörde driving pressure ''ΔP'' düzeyleri, geliş APACHE II ve günlük SOFA skorları ve sıvı denge durumları kaydedildi. Diyafram USG ölçümleri hasta başı portable Siemens Acuson P500 ultrasonografi cihazı ile yapıldı. Hasta supin pozisyonda iken; USG ile inspiryum sonu ve ekspiryum sonu diyafram kalınlığı, diyafram kas kalınlaşma oranı ve diyafram ekskürsiyonu parametreleri ölçüldü. Tüm bu parametrelerin ''weaning'' süreciyle ve birbirleri ile ilişkilerinin araştırılması hedeflenerek istatistiksel analiz uygulandı. Bulgular: Çalışmamıza 64 erkek ve 36 kadın hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalamaları 57,55±18,92 yıl olarak kaydedildi. Hastaların 92'sine İMV desteği, 8'ine NİMV desteği uygulandı. Ortalama MV süresi 7,24±4,07 gün olarak kaydedildi. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda diyafram kalınlığının BMI arttıkça arttığı, yaş ve APACHE II skoru arttıkça azaldığı; diyafram kalınlaşma fraksiyonunun (TFdi) ve diyafram ekskürsiyonunun MV süresi ve APACHE II skoru arttıkça azaldığı, TFdi' nin ayrıca total sıvı dengesi arttıkça azaldığı gözlendi. Cinsiyet ve MV tipinin (IMV/ NIMV) diyafram USG parametreleri üzerinde etkisinin olmadığı saptandı. SOFA skorları ve MV' de ΔP düzeyleri yüksek seyreden hastaların MV sürelerinin daha uzun olduğu; diyafram kalınlığı, TFdi ve DE değerlerinin daha düşük seyrettiği ve bu hastalarda geliş APACHE II skorlarının da daha yüksek olduğu görüldü. Sonuç: Diyafram USG' si; MV destek tedavisi almakta olan hastaların ventilatörden ayırma tahmininde kullanılabilecek noninvaziv, hızlı sonuç veren, yatak başı bir araçtır. Anahtar kelimeler: Mekanik ventilasyon, diyafram kalınlığı, weaning, ultrasonografi