Fen bilimleri 8. sınıf ders kitabının fen bilimleri ile matematik derslerinin ilişkilendirilmesi açısından analizi ve buna ilişkin öğretmen görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Manisa Celal Bayar Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE USTA
Danışman: AHMET DELİL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İlkokul ve ortaokul fen bilimleri öğretim programında fen bilimleri öğretiminin diğer disiplinlerle ilişkilendirilmesine önem verilmektedir. Söz konusu programda, ilişkilendirmenin öğrencilerin günlük hayattaki fen bilimlerini görmeleri, diğer dersleri anlamaları, fen bilimleri beceri ve yetkinliklerini fark etmelerinde etkili olduğu vurgulanmaktadır. Fen Bilimleri ve Matematik dersleri incelendiğinde eleştirel-yaratıcı düşünme, araştırma, sorgulama, problem çözme, karar verme ve bilişim teknolojilerini kullanma gibi ortak becerilerin iki disiplinde de vurgulanması göze çarpmaktadır. Ayrıca, programda yer alan ilişkilendirme becerisi ders kitaplarına da yansımaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2019 yılında yayımlanmış sekizinci sınıf fen bilimleri ders kitabındaki konu anlatımı, etkinlik ve soruların matematik dersi konularıyla ilişkilendirilmesinin hangi konularda, nasıl, ne sıklıkla ve hangi amaçla yapıldığını tespit etmek ve bu konudaki öğretmen görüşlerini ortaya koymaktır. Çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmış, öğretmen görüşlerine ilişkin verilerin toplanması için de yarı-yapılandırılmış 'Öğretmen Görüşme Formu' veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Öğretmenlerden toplanan görüşlere ilişkin veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgulara göre, 2019 yılı Fen Bilimleri ders kitabındaki ünitelerde yer alan matematik terimleri ve sıklıklarına bakıldığında, matematiğin fen konularıyla ilişkisinin yoğunluğu dikkat çekmektedir. Ayrıca, bu terimlerin kullanılma amaçları incelendiğinde, yaklaşık %81 'inin kavramsal ve %19 'unun günlük hayat örneği olma amacıyla kullanıldığı gözlemlenmiştir. Bu durum fen ile matematiğin ilişkilendirilmesinin yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Yapılan bu ilişkilendirmelere bakıldığında, fen bilimleri dersi anlatılırken, matematik konularıyla yapılan ilişkilendirmelerin fen konularına daha netlik kazandırdığı ve yapılan ilişkilendirmelerin kavramsal anlamaya katkı yapacağı düşünüldüğünden, ders içeriklerinde ilişkilendirmelere yer verilmesi önerilmektedir. Başka bir bulguya göre, görüşme formuna verilen öğretmen cevapları incelendiğinde, matematik ile fen bilimlerinin ilişkisinin diğer derslerdeki ilişkilendirmelere göre oldukça iyi olduğu ve öğrenciler için gerekli olduğu ifade edilmektedir. Bu sonuç literatür ışığında tartışıldığında, fen bilimleri ve matematik arasındaki ilişkinin daha anlaşılır biçimde ortaya konularak kullanılması ve anlamlı öğrenme sağlanmasına ilişkin kitap içerikleri hazırlamanın önem arz ettiği düşünüldüğünden, öğretim programlarında bu iki disiplinin ilişkilendirilmesine yer verilmesi önerilmektedir.