Freud polinomlarına dayalı matris metodu ile diferansiyel denklemleri çözümleri üzerine


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Manisa Celal Bayar Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM HAYTA

Danışman: ALİ KONURALP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, birinci ve ikinci mertebeden doğrusal diferansiyel denklemlerden başlamak üzere birinci ve ikinci mertebeden Pantograf diferansiyel denklemlere kadar önemli bir diferansiyel denklem sınıfının tam veya yaklaşık çözümlerini bulmak için önerdiğimiz Freud Polinomlarına dayalı matris sıralama yöntemi verilmiştir. Analitik çözüm için yaklaşım fonksiyonu, tabanı Freud polinomları ve katsayıları da bilinmeyen değerler olarak alınmış kestirilmiş bir seri olup, diferansiyel denklemdeki her bir terimin matris formunda yazılmasıyla elde edilen matris denkleminde kolokasyon noktalarının yerine yazılmasıyla cebirsel denklem sistemine ulaşılır. Denklem ile verilen şartların hesaba katılmasıyla birlikte elde edilen sistem çözülerek, yaklaşım fonksiyonunu oluşturan serinin terimlerindeki Freud polinomlarının katsayıları bulunur. Önerilen çözüm yöntemi ayrıntılı bir şekilde verildikten sonra, bu teorinin yukarıda bahsedilen denklemleri etkili ve verimli bir şekilde çözmek için uygunluğunu göstermek için çeşitli örnekler verilmiştir. Tez düzeninde, ilk olarak bu tez boyunca dikkate alacağımız diferansiyel denklem tipleri ve genel kullanım alanlarından ve bu denklemlerin çözümü için kullanılan bazı çözüm tekniklerinden bahsedilmiştir. Daha sonra gelen ikinci bölümde ise, Freud Polinomlarını ortaya çıkaran Macar matematikçi Gaze Freud'dan, yaptığı çalışmalardan ve Freud polinomlarının genel yapısından söz edilmiştir. Üçüncü bölümde, birinci ve ikinci mertebeden değişken katsayılı doğrusal genelleştirilmiş pantograf diferansiyel denklemlerden, bu denklemler için ilk defa önerdiğimiz Freud Matris sıralama yönteminden ve çözüm yönteminden bahsedilmiştir. Son olarak verilen çeşitli örnekler bu metot ile çözülmüş ve elde edilen sonuçlar tablo ve grafik yardımıyla da detaylı bir şekilde aktarılmıştır.