MODERN ARAP ŞİİRİNDE İNGİLİZ ALGISI BALFOUR DEKLARASYONU ÖRNEĞİ


Creative Commons License

Asım Ş.

Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, cilt.12, sa.1, ss.227-251, 2025 (TRDizin)

Özet

Yahudiler için bir umut Filistinliler için bir yıkım ve gözyaşının başlangıcı olan Balfour Deklarasyonu, 20. Yüzyılın başlarında Orta Doğu tarihinde önemli bir olay olarak kayda geçmiştir. 02.11.1917’de Birleşik Krallık’tan Lord Arthur Balfour’un (ö. 1930) uluslararası Siyonist hareketin liderlerinden Lord Walter Rothchild’e (ö. 1930) bir mektup yazarak Filistin topraklarında bir Yahudi devleti kurulması durumunda kendilerinin destek vereceklerini belirtmesi, Orta Doğu tarihini yeniden şekillendirmiştir. Bundan sonra İngiliz devletinin desteğini arkasında hisseden ve bundan cesaret alan Siyonist işgalcilerin bölgeye akını devam etmiştir. 1948’de İngiliz Manda’sının bitmesi ve ardından İsrail Devleti’nin kurulması, Arapların gözünde İngilizleri suçlu durumuna düşürmüştür. Balfour Deklarasyonu’nu kendilerine bir ihanet olarak gören Arapların İngilizlere olan sitem ve serzenişleri edebiyatlarına da yansımıştır. Öyle ki 20. Yüzyılda yaşayan birçok Arap şairinin şiirlerinde Balfour’u kınadıkları ve İngilizleri ihanetle suçladıkları görülmektedir. Abdurrahim Mahmûd (ö. 1948), İbrahīm ed-Debbāğ (ö. 1946), İbrahīm Tūān (ö. 1941), Ahmed Muharrem (ö. 1945), Mahmûd Hasan İsmail (ö. 1977), Alī Mahmūd Ṭahâ (ö. 1949), Ali el-Hūmānī (ö. 1964) ve Reşīd Selim el-Ḫūrī (ö. 1984) bunlardan bazılarıdır.