Yanına Gelenlerin Hz. Peygamber’i Tanıyamadığını Gösteren Rivayetlerin Değerlendirilmesi


Creative Commons License

Bayram F.

MIZANU'L-HAQQ: JOURNAL OF ISLAMIC STUDIES, sa.17, ss.547-572, 2023 (TRDizin) identifier

Özet

Hz. Peygamber’in fizikî yapısını da içeren beşeriyeti meselesi geleneksel ile modern

peygamber tasavvuru arasındaki çatışma alanlarından bir tanesidir. Yanına gelenlerin Hz.

Peygamber’i tanıyamadığını gösteren hadisler ise bu çatışmanın kendisini gösterdiği,

geleneksel tasavvuru geçersiz kılıp modern olanı desteklediği düşünülen rivayet

gruplarındandır. Ancak bu tür rivayetleri bir araya getirerek bağlamlarının tespitine

odaklanan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu da onların benimsenen herhangi bir

yaklaşım için delil kılınmasını kolaylaştırmaktadır. Araştırmamız öncelikle bu rivayetleri

tespit etmekte, akabinde ise hadis şerhlerinden de faydalanıp sekiz sorudan oluşan bir

usule istinaden onların bağlamlarını-anlamlarını göstermeye çalışmakta, Hz.

Peygamber’in herhangi bir beşer olup-olmamasına delaletlerini sorgulamaktadır.

Neticede yaşadıkları sosyo-kültürel ortam, fizikî şartlar, sahip oldukları psikoloji ve

Peygamber’in mütevazi kişiliği daha önce onu görmemiş olanların kendisini

tanıyamamasına sebep olmuş görünmektedir. Rivayetler mütevaziliği dışında Hz.

Peygamber’in beşeriyeti, fizikî özellikleri, sıradanlığı ya da olağanüstülüğü hakkında bir

yargıda bulunma imkânı sunmamakta, tümüyle onu görmeye gelenlerle ilgili mâlûmat

ortaya koymaktadır.