Akademik Veri Yönetim Sistemi
10. Türkiye Ekmud Bilimsel Kongresi, Antalya, Türkiye, 25 Mayıs 2022, cilt.11, sa.168, ss.254-255, (Özet Bildiri)
Giriş: Sıtma, dünyada halen yaygın olarak görülen ve ölümcül seyreden bir paraziter hastalıktır. Bu olguda yetersiz tedavi sonrası relaps ile başvuran bir olgu sunularak, tedavi uyumu ve hipnozoitlere yönelik primakin tedavisinin etkin kür için öneminin vurgulanması amaçlanmıştır. Olgu: Otuz yedi yaşında erkek hasta 5-6 gün önce başlayan üşüme, titreme ve baş ağrısı şikayeti ile acil servise başvurdu. Acil başvurusu sırasındaki ateşi 41,2 °C olup, taşikardik ve hipotansifti. Genel durumu iyi, oryante koopere olan hastanın hepatosplenomegali haricinde patolojik bir muayene bulgusu yoktu. Laboratuvar tetkiklerinde; beyaz küre: 5,95X103/ µL, hemoglobin: 12,2 g/dl, PLT: 64x103 µ/l, nötrofil: 5,03x103/µL, total bilirubin: 1,6 mg/dl, CRP: 92,4 mg/l, prokalsitonin: 9.654 ng/ml, INR: 1,23 olup KCFT ve BFT değerleri normal sınırlar içerisindeydi. Abdomen USG’de karaciğer boyutu 175 mm ile, dalak boyutu 140 mm ile artmış olup, karaciğer segment 4A’da 26x20x22 mm boyutlarında kistik lezyon izlendi. Hastadan alınan anamnezde hastanın 1 yıl süreyle Sudan’da yaşadığı ve 7 ay önce buradan dönüş yaptığı ve bugünden itibaren yurtdışı temasının olmadığı öğrenildi. Herhangi bilinen hastalığı olmayan hastanın yaklaşık 1 yıl önce benzer şikayetler ile Sudan’da sıtma tanısı alarak tedavi gördüğü öğrenildi. Aldığı tedavi sorgulandığında yalnızca 5 gün süreyle günde 1 tb artemether-lumefantrine aldığı bilgisi edinildi. Acil serviste yapılan kalın damla-ince yayma incelemesinde Plasmodium vivax ve Plasmodium falcipariuma ait trofozoit ve şizonların saptanması üzerine hasta artemether-lumefantrine ilk dozu acil serviste verilerek kliniğimize yatırıldı. Hastada ek enfeksiyon odağını dışlamak adına gönderilen kan-idrar kültürlerinde üreme olmadı. Bakılan hepatit-HIV serolojisi HAV için bağışık, HBV, HCV, HIV adına negatif sonuçlandı. Primakin tedavisi başlanması planlanan hastadan glukoz-6 fosfat dehidrogenaz gönderildi. Glukoz-6 fosfat dehidrogenaz değeri normal olan hastada tedaviye primakin eklendi. Takibinde enfeksiyöz parametreleri regrese olan, hemoglobin ve trombosit değerleri normal sınırlara gelen hasta primakin tedavisi 14 güne tamamlanmak üzere taburcu edildi. Sonuç: Sıtma halen dünyada yaygın dağılım gösteren ve yüksek mortalite ile seyreden bir hastalık olup, riskli coğrafik bölgeler ile teması olan hastalarda inkübasyon süresi beklenen sürenin üzerinde olsa dahi klinik şüphe gerektirmektedir. Etkin olmayan dozlarda ve eksik tedavi olması halinde nüks olgular görülebilmektedir. Yayma ile plasmodium alt tür tayini yapılarak, Plasmodium vivax ve ovale saptanması halinde tedaviye hipnozoitler üzerinde etkili olan primakin eklenmesi, etkin tedavi ve relapsların önlemesi için gereklidir. Anahtar Kelimeler: Sıtma, nüks, tedavi