Son dönemlerde çeviri, toplumsal değişimlerin de etkisiyle dilsel ve metinsel düzlemin ötesinde kültürel boyutuyla tartışılır hale gelmiştir. Çokkatmanlı olan kültür kavramının incelenmesi sosyolojik bir bakış açısını gerektirmektedir. Bu noktada, toplumsal ihtiyaçtan doğan çeviri eylemini, sosyolojik bağlamda ele alarak çeviriyi kuşatan etkenlerin toplumsal ağın birer parçası olduğunu vurgulayan çalışmalar yoğunlaşmıştır. Söz konusu etkenler arasında yer alan amaç, işlev ve çeviri süreci aktörleri, devingen bir toplumsal sistem içinde yer alır. Bu sistemde, çeviri edimi ve çeviri mesleğine ilişkin algı ve beklentilerin belirlenmesi ve şekillenmesinde mesleki örgütlenmenin önemli bir rolü bulunmaktadır. Öte yandan, örgütlenme mesleki açıdan kalite ve standartların oluşturulmasında ve yaygınlaştırılmasında gereklilikler arasındadır. Dernekler, bu işleyiş içinde mesleği ve alan aktörlerini temsil eden önemli kuruluşlardır. Türkiye bağlamında çeviri dernekleri, çeviri alanıyla ilgili farkındalık yaratılması, henüz meslek statüsü kazanmamış olan çevirmenliğin meslekleşme sürecinin yönlendirilmesi ve akademik çeviri eğitiminin değişen toplumsal koşullara koşut güncellenmesine katkıda bulunmaktadır. Bu çalışmada, çeviri eylemi sosyolojik bağlamda ele alınmış ve bu bağlam içinde dernekleşmenin çeviri açısından önemi ve rolü Türkiye özelinde tartışılmıştır. Çalışma kapsamında ele alınan dernekler olan Çeviri Derneği, Çeviri İşletmeleri Derneği, Çevirmenler Meslek Birliği ve Türkiye Konferans Tercümanları Derneği vizyon ve misyonları açısından değerlendirmiş ve alanın toplumsal görünürlüğü ve gelişmesi için yürüttükleri çalışmalar farkındalık yaratma, meslekleşme ve eğitim bağlamında irdelenmiştir.
Recently, translation has been discussed with the cultural dimension beyond the linguistic and textual plane with the effect of social changes. The study of the multilayered culture requires a sociological perspective as well. At this point, studies focusing on the sociological context in the field of translation studies have multiplied. Approaches that address translation in a sociological context emphasize that all elements surrounding the translation are parts of a social network. The purpose, function and translation process actors take place in a dynamic social system. The professional organization plays a vital role in determining and shaping perceptions and expectations of translation and translation as a profession. On the other hand, the organization is one of the requirements in establishing and disseminating quality and standards from a professional perspective. Associations are essential organizations that represent professionals and field actors in this network. Translation associations in Turkey, raise awareness about the translation field which has not obtained the legal professional status yet, contribute to the professionalization process, contribute to translation education to update itself with changing social conditions. In this study, translation will be discussed within a sociological framework, and the importance of translation associations and their role in Turkey will be discussed in detail. Translation and Interpreting Association Turkey, Turkish Association of Translation Companies, Translators Occupation Union and The Conference Interpreters Association of Turkey will be addressed from the perspective of their vision and missions. The work they carry out for the development and social visibility of the field will be examined in the context of awareness raising, professionalization and education.
