34. Ulusal Patoloji Kongresi, Antalya, Türkiye, 12 - 16 Kasım 2025, cilt.9, ss.250, (Özet Bildiri)
ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı, mesane tümörü nedeniyle radikal sistoprostatektomi uygulanan olgularda insidental olarak saptanan prostat adenokarsinomlarının ( iPA ) prevalansını, histopatolojik özelliklerini ve klinik anlamını değerlendirmektir. Çalışmamızda yer alan tüm olgularda prostat dokusu tamamen örneklenerek incelenmiş olup, bu yöntemle insidental prostat adenokarsinomlarının duyarlılıkla saptanması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmada, 2005–2025 yılları arasında mesane tümörü tanısıyla radikal sistoprostatektomi uygulanan toplam 187 olgu değerlendirilmiştir. Olguların tümünde prostat dokusu tamamen örneklenerek histopatolojik inceleme yapılmıştır. İncelemelerde, insidental olarak saptanan prostat adenokarsinomu varlığı araştırılmış; varsa hastanın yaşı, Gleason skoru, histolojik derece, tümörün sağsol prostat lokalizasyonunda yaklaşık yüzde kaçını tuttuğu, ekstraprostatik yayılım, veziküloseminalis tutulumu, apikal, taban ve periferik cerrahi sınırların durumu ile tümör evresi değerlendirilmiştir. Toplam 74 olguda insidental prostat adenokarsinomu saptanmıştır. Bulgular: 187 hastanın 74’ünde (%39,6) insidental prostat kanseri saptandı. iPA saptanan olguların yaş ortalaması 66,4’tü. Bu olguların %67,6’sında ISUP derece 1 saptandı. %24,3’ü derece 2, kalan %8,1’i derece 3–4. %6,8 olguda tümör alanı %50’den fazlaydı. %98,6’sında her iki lob tutuluyordu. Ekstraprostatik yayılım ve veziküla seminalis tutulumu saptanmadı. Periferik cerrahi sınır pozitifliği 1 olguda mevcuttu. Olguların tamamına yakını pT2 evresindeydi. Sonuç: Radikal sistoprostatektomi materyallerinde iPA saptanma oranı yüksek olup, çoğunluğu düşük dereceli, klinik önemi sınırlı tümörlerdir. Ancak bazı olgularda ileri evre veya yüksek dereceli tümör varlığı, ek klinik değerlendirme ve takip gerektirebilir. Bu nedenle prostat dokusunun sistematik ve detaylı incelenmesi önem arz etmektedir. Çalışmamızda ISUP derecesi arttıkça tümör yaygınlığı ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p = 0.019). Bu bulgu, yüksek dereceli insidental prostat adenokarsinomlarının daha fazla tümör alanı kapladığını göstermekte olup, biyolojik davranışları açısından önem taşımaktadır. Buna karşın, yaş ile ISUP derecesi veya tümör yaygınlığı arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu durum, yaşın tümör biyolojisi üzerindeki etkisinin sınırlı olabileceğini düşündürmektedir. Verilerimiz, prostatın tamamının örneklenmesinin, radikal sistoprostatektomi materyallerinde klinik olarak anlamlı insidental prostat adenokarsinomlarının saptanmasına katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: İnsidental prostat adenokarsinomu, prostatın tamamının örneklenmesi, sistoprostatektomi