Research Information System
HIV/AIDS 2025 KONGRESİ, Antalya, Turkey, 4 - 07 December 2025, pp.133-134, (Summary Text)
Giriş ve Amaç: HIV ile yaşayan bireylerde kriptokok menenjiti, yüksek mortaliteye sahip fırsatçı bir enfeksiyondur. Bu çalışmada farklı merkezlerde izlenen HIV ilişkili kriptokok menenjiti olgularının demografik, klinik, laboratuvar ve tedavi özellikleri ile mortaliteyle ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Ocak 2015 – Ekim 2025 tarihleri arasında Türkiye’deki on üç merkezden bildirilen HIV ile ilişkili kriptokok menenjiti olguları retrospektif olarak incelendi. Veri formlarında hastaların demografik bilgileri, HIV tanı yılı, ART kullanımı, komorbiditeler, klinik semptomlar, BOS bulguları, antifungal tedavi ve klinik sonuçlar yer aldı.Veriler SPSS ortamında analiz edilerek tanımlayıcı istatistikler (ortalama ± SS, yüzde) ve mortalite ile ilişkili değişkenler karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Bulgular: Toplam 24 kriptokok menenjiti olgusu incelendi. Ortalama yaş 42.7±12.9 yıl, hastaların %70.8’i erkekti. Komorbidite oranı %12.5 idi. Beş hasta (%20.8) HIV tanısını kriptokok menenjiti ile eşzamanlı almıştı. Tanı anında ART kullanan hasta oranı %16.7 (n=4) idi.En sık semptomlar baş ağrısı (%100), ateş (%91.7), ense sertliği (%70.8), bilinç bulanıklığı (%58.3) ve kusma (%41.7) idi. Görme bozukluğu (%16.7), nöbet (%12.5) ve koma (%4.2) daha nadir görüldü.BOS ve Laboratuvar Bulguları: Hastaların büyük kısmında BOS lökosit sayısı artmış olup ortalama 48 hücre/ mm³, protein düzeyi 85 mg/dL, glukoz düzeyi ise 44 mg/dL olarak saptandı.BOS açılış basıncı ölçülen iki hastada basınç > 25 cmH₂O idi.BOS’tan alınan örneklerde kriptokok antijeni %84.6 (11/13), çini mürekkebi incelemesi %64.7 (11/17) oranında pozitifti.Serum antijen pozitifliği %80 (8/10), BOS kültür pozitifliği %37.5 (9/24) olarak bulundu.Duyarlılık testi yapılan 8 olgunun tamamında amfoterisin B’ye duyarlılık saptandı.Tedavi ve Klinik Seyir: Olguların çoğunda indüksiyon tedavisi olarak amfoterisin B ve flukonazol kombinasyonu (%62.5) kullanılmış, tek ajan flukonazol dört hastada (%16.7) tercih edilmiştir.Flusitozin yalnızca bir hastada (%4.2) uygulanabilmiştir.Steroid tedavisi %33.3 (8/24) oranında, IRIS gelişimi %8.3 (2/24) oranında gözlenmiştir.Ortalama amfoterisin B tedavi süresi 21 gün, flukonazol idame tedavi süresi 8–12 hafta idi.Toplam 7 hastada ölüm (%29.2) saptanmıştır. Ölen hastaların yaş ortalamasının daha yüksek olduğu, eşlik eden komorbitelerinin daha sık olduğu ve öncesinde ART kullanmayan hastalar olduğu görülmüştür. IRIS gelişen hiçbir olguda mortalite görülmemiştir. Sonuç: HIV ile yaşayan bireylerde kriptokok menenjiti, yüksek mortaliteye sahip ciddi bir fırsatçı enfeksiyondur. Flusitozin erişiminin kısıtlı olması ve BOS antijen testlerinin her merkezde rutin uygulanmaması tanı ve tedavi süreçlerini olumsuz etkilemektedir. Erken tanı, kombine antifungal tedaviye zamanında başlanması ve ART’nin uygun zamanda verilmesi sağkalımı artırmada kritik öneme sahiptir. Anahtar Kelimeler: Kriptokok menenjiti, AIDS, Antifungal tedavi, Flusitozin, fırsatçı enfeksiyon