Yeni Nesil Karşılaştırmalı Kapitalizm: Büyüme Modelleri Yaklaşımı Üzerine Teorik Bir İnceleme


Bulut F. Ş., Kovancılar B.

Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.23, sa.2, ss.280-310, 2025 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 23 Sayı: 2
  • Basım Tarihi: 2025
  • Dergi Adı: Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.280-310
  • Manisa Celal Bayar Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Karşılaştırmalı kapitalizm (comparetive capitalism, CC), siyaset bilimi ve politik iktisattan beslenerek iktisadi işleyiş, kurumlar ve siyasal kuvvetleri ülkeler arasında karşılaştırmak ve kurumlar ile iktisadi büyüme arasındaki kesişimleri kıyaslamak amacıyla ortaya çıkmış bir araştırma dalıdır. Kapitalizm Çeşitleri (varieties of capitalism, VoC) yaklaşımı, CC araştırmalarının ana akım uygulamasıdır. Bu yaklaşım, bir iktisat politikasının bütün ülkeler için uygun olacağı kabulüne karşı bir duruş olmasına rağmen şirket odaklı olması ve sınırlı bir araştırma çerçevesi sunması nedeniyle eleştirilmektedir. İkinci Kuşak VoC, gelişmekte olan ülkelere açılmış olsa da VoC’un araştırma yöntemini aşamamıştır. Büyüme modelleri yaklaşımı ise, VoC’un araştırma yöntemini aşarak kapitalist çeşitlilikleri incelemeyi amaçlayan bir yaklaşımdır. Büyüme modelleri yaklaşımı, Post Keynesyen iktisadın kapitalizmin istikrarsızlığı varsayımını kabul etmektedir. Ayrıca, bu yaklaşımın ülkelerin uyguladığı farklı büyüme modellerini büyüme koalisyonları ile ilişkilendirerek siyaset ve sosyoloji ile iktisat arasında bağlantı kurduğu ve sınıflar arası ve sınıflar içi çatışmalara vurgu yaptığı görülmektedir.