XVI. YÜZYILDA ADALA KAZASI PİYADE ÇİFTLİKLERİ


ADAMAZ K.

Tarih Okulu Dergisi, cilt.11, sa.37, ss.337-378, 2018 (TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Derleme
  • Cilt numarası: 11 Sayı: 37
  • Basım Tarihi: 2018
  • Doi Numarası: 10.14225/joh1440
  • Dergi Adı: Tarih Okulu Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.337-378
  • Manisa Celal Bayar Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma Osmanlı Devletinde görülen Piyade çiftliklerini ve buralardakiyaya, yamak gibi unsurların XVI. Yüzyılda Saruhan sancağının Adala kazasındakiyapısını ve yüzyılın içindeki gelişimini karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Adala,Osmanlı Devletinin klasik taşra teşkilatı içinde kaza olarak yer almış ve kaza dâhilindepiyade teşkilatı oluşturulmuştur. Osmanlı Devletinin ilk dönemlerinde fetihleringenişlemesiyle asker ihtiyacı artınca, Osman Bey döneminden itibaren köylerde oturanTürk çiftçilerden yaralanma yoluna gidilmiştir. Böylece sefer zamanlarında ihtiyaçdurumuna göre kullanılan askeri bir sınıf ortaya çıkmış, sonrasında da bunlar gerihizmetlerde görevlendirilmiştir. XVI. Yüzyılda Adala kazasında ortalama 40 civarındaköye yayılan piyade teşkilatının nüfus, yaya ve yamak sayısı bakımından 1545 yılındaen iyi dönemini yaşadığı anlaşılmaktadır. 1580’den sonraki dönemde Adala kazasındakipiyade çiftliklerinin timar sistemi içine dâhil edilerek mensuh hale getirildiği ve birkısmının da mevkuf olduğu arşiv vesikalarından tespit edilmektedir.
This study comparatively discusses the infantry farms that were common in the Ottoman Empire, the structure of elements such as pedestrians and helpers in these farms in the Adala district of Saruhan sanjak in the 16th century, and their development throughout the century. Adala was a district in the classical provincial organization of the Ottoman Empire, and the infantry organization was established in the district. In the early periods of the Ottoman Empire, with the expansion of the conquests, the need for troops increased, which led — beginning with the period of Osman Bey — to the idea of benefiting from the Turkish farmers who lived in villages. Thus and so, a military class emerged, whom would be used depending on the needs in times of military campaigns. Later on, they were deployed-in garrison. It is understood that the infantry organization which spread to an average of 40 villages in the Adala district of the16th century experienced its best period in 1545 in terms of the number of people in the population, pedestrians and helpers. It is understood from the archival documents that the infantry farms in the Adala district were incorporated into the Timar system in the period after 1580 and thus were dismissed, and some of them were turned into foundations.