Akademik Veri Yönetim Sistemi
GENÇLERLE 360° 9. ULUSLARARASI ÖĞRENCİ KONGRESİ BİLDİRİ KİTABI, Manisa, Türkiye, 21 - 22 Aralık 2023, ss.265-274, (Tam Metin Bildiri)
Endüstri 4.0: Dünyadan Örnekler ve Türkiye’nin Rekabet Gücü
Arş. Gör., Semiha ŞAHİN, Prof. Dr. Cüneyt Yenal KESBİÇ
Özet
Teknolojinin sürekli evrimi, özellikle 18. yüzyılın sonlarından günümüze kadar üç ana dalgada
endüstriyel üretkenliği önemli ölçüde artırmıştır. Buhar gücüyle çalışan makineler, elektriğin
endüstriyel üretime dahil olması ve 1970'lerden sonra giderek yaygınlaşan robotlu otomasyon akımı,
üretim süreçlerinde önemli dönemeçleri temsil etmiştir. Bugün ise dijital teknolojilerle tetiklenen 4.
Sanayi Devrimi hakkında konuşmaktayız. Akıllı robotlar, büyük veri, nesnelerin interneti, 3D baskı,
bulut gibi dokuz teknolojinin, bu devrimi başlatmada kilit bir rol oynadığı gözlemlenmektedir.
Endüstri 4.0, diğer adıyla Dördüncü Endüstri Devrimi, veri transferi ve otomasyona yönelik üretim
teknolojilerinde yeni bir trend olarak literatüre geçmiştir. Endüstri 4.0, 2011 yılında Almanya’da
yapılan Hannover Fuarı’nda duyurulmuş ve o günden bugüne birçok ülkede politikacılar,
akademisyenler, hükümet yetkilileri tarafından devamlı öne sürülen ve konuşulan bir konu haline
gelmiştir. Endüstri 4.0 içerisinde ele alınan nesnelerin interneti, siber fiziksel sistemler, akıllı
fabrika ve bulut uygulamaları önde gelen bileşenlerdir. Endüstri 4.0 uygulamaları işletmeler
arasında farklılık göstermektedir. Endüstri 4.0’dan yeterince faydalanamayan işletmeler, kalitesi
yüksek ürünü düşük maliyetle piyasaya sürmek ister. Aynı zamanda işletmeler devamlı karı da
hedefler. Bu işletmelerin ellerinde bulundurduğu uygulama, verileri biriktirir, var olan hatayı çözer
ve gerekli düzenlemelerin yapılması komutunu verir. Endüstri 4.0 kullanan işletmelerde ise Endüstri
4.0 uygulamaları; veri biriktirip hata çözmenin yanında olması muhtemel hataları da tahmin etmekte
ve hatayla karşılaşınca problemi ortadan kaldırabilmektedir.
Bu çalışmada, Endüstri 4.0’ın tanımı ve teorik alt yapısı incelenecek ve daha sonra Türkiye’nin
rekabet durumu tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Teknolojik Değişim, Ekonomik Büyüme Toplam Verimlilik, İnovasyon ve
Buluşlar
JEL Kodları: O33, O47, 031
Industry 4.0: Examples From The World And Competıtıveness Of Turkey
Abstract
The ever-developing technology has made it possible to increase the productivity in the industry
very significantly, especially from the end of the 18th century to the present day, around three main
waves. Steam-powered machines, the introduction of electricity, and the robotic automation trend
that became more and more widespread after 1970 were the triggers of these three groundbreaking
revolutions. Today, we are talking about the 4th Industrial Revolution triggered by digital
technologies. It is observed that nine technologies such as smart robots, big data, the internet of
things, 3-D printing, cloud have a very important role in triggering this revolution.
Industry 4.0, also known as the Fourth Industrial Revolution, has entered the literature as a new
trend in production technologies for data transfer and automation. Industry 4.0 was announced at
the Hannover Fair in Germany in 2011 and has become a topic that has been constantly put forward
and talked about by politicians, academics, government officials in many countries since then. The
Internet of things, cyber physical systems, smart factory and cloud applications are the leading
components covered in Industry 4.0. Industry 4.0 Deceptions vary between enterprises. Enterprises
that cannot benefit enough from Industry 4.0 want to put a high-quality product on the market at a
low cost. At the same time, businesses also aim for continuous profit. The application that these
enterprises have in their hands accumulates data, solves the existing error and gives the command
to make the necessary adjustments. In enterprises using Industry 4.0, Industry 4.0 applications; In
265addition to collecting data and solving errors, they also predict possible errors and can eliminate the
problem when faced with an error.
In this study, the definition and theoretical infrastructure of Industry 4.0 will be examined and then
Turkey's competitive situation will be discussed.
Key Words: Technological Change, Economic Growth Total Productivity, Innovation and
Inventions
JEL Codes: O33, O47, 031
Giriş
Son yıllarda, Endüstri 4.0 olarak da bilinen Dördüncü Sanayi Devrimi küresel endüstri yapısı
yeniden inşa etmektedir. Endüstri 4.0 kendinden önceki sanayi devrimleri ile
karşılaştırıldığında, yıkıcı bir paradigma olarak tanımlanabilmektedir. Yeni endüstriyel
dönüşüm, insan merkezli tüm faaliyet alanlarına çok daha hızlı bir değişim göstermesi ve
yayılmasıyla öne çıkmaktadır. Endüstri 4.0, üretim birimlerine dijital bir dokunuş
getirmektedir.
Yapılan çalışmada Endüstri 4.0’ın tanımlaması yapıldıktan sonra Endüstri 4.0’ın araçları
açıklanacaktır. Daha sonra Endüstri 4.0 la beraber gelen fırsatlar ve zorluklara değinilecektir.
Akabinde Türkiye’nin Endüstri 4.0 rekabet gücü üzerinde durulacaktır.
1. Endüstri 4.0
Endüstri 4.0, dijitalleştirilmiş ve bağlantılı endüstriyel değer üretimini ifade eden yeni bir
üretim paradigması olarak tanımlanmaktadır (Ghobakhloo, 2018). Bu yeni üretim paradigması
teknolojik gelişmeler, bilgi işlem teknolojisi alanındaki ilerlemeler ve tüm değer zincirlerinin
internet tabanlı bağlantısı temelinde yükselmektedir. (Kagermann vd., 2013).
Endüstri 4.0 yatay entegrasyonu hedeflemektedir. Yatay entegrasyon tüm tedarik zincirlerinin
ve müşterilerin dijital olarak birbirine bağlanması olarak tanımlanmaktadır.
Akıllı üretim, tüm değer zinciri boyunca gerçek zamanlı optimizasyonun yanı sıra değişken
ürün talebine dinamik bir yanıt sağlamak için gelişmiş akıllı sistemleri uygulamanın bir yolu
olarak ortaya çıkmaktadır.
BİT teknolojilerinde, özellikle IoT, büyük veri ve CPPS ile ilgili son gelişmelerle birlikte, bu
zorluklarla yüzleşmek için gerekli esnekliği, duyarlılığı ve zekayı uygulamak artık mümkün.
Yapay zeka genel olarak, akıl yürütme, öğrenme ve kendini geliştirme gibi normalde insan
zekasıyla ilişkilendirilen işlevleri yerine getiren veri işleme sistemlerinin geliştirilmesiyle
ilgilenen bilgisayar biliminin alt disiplini olarak tanımlanabilir (Smith, 2016).
Dolayısıyla Endüstriyel Yapay Zeka, makine öğrenimi, NLP ve robotik gibi alanları kapsayan
disiplinler arası bir araştırma alanıdır. Son birkaç yılda bu kavramların mevcut Endüstri 4.0
üretim değer zincirlerine nasıl birleştirileceği ve yerleştirileceği konusunda önemli araştırma
çalışmaları yapıldı (Zhou & Zhou L., 2015).
Endüstri 4.0 araçları üretim süreçlerini daha verimli, esnek ve akıllı hale getirir. Araçların her
biri, endüstriyel işletmelerde dijitalleşme ve operasyonun önünü açar. Başlıca endüstri araçları;
akıllı sensörler, ıot (nesnelerin interneti) cihazları, dijital çift (digital twin) teknolojisi,
endüstriyel robotik sistemler, blockchain teknolojisi, endüstriyel yazılımlar ve erp sistemleri,
5g teknolojisi, robotlar ve otomasyon sistemleri, yapay zeka ve makine öğrenimi, endüstriyel
yazılımlar ve erp sistemleri ve endüstriyel internettir.
266Çeşitli parametreleri ölçmek için kullanılan sensörler, üretim süreçlerinde gerçek zamanlı veri
toplamayı sağlar. Sensörler, etiketler ve akıllı cihazlar gibi IoT cihazları, fiziksel nesnelerden
veri toplamak ve bunları dijital ortama aktarmak için kullanılır. Gerçek dünya varlıklarının
dijital bir modelini oluşturan dijital çift teknolojisi, üretim süreçlerini simüle etmek ve optimize
etmek için kullanılır.
Çeşitli parametreleri ölçmek için kullanılan akıllı sensörler, üretim süreçlerinde gerçek zamanlı
veri toplamayı sağlar. Otomatik montaj, paketleme ve taşıma gibi görevleri gerçekleştiren
endüstriyel robotlar, üretim süreçlerini hızlandırabilir ve iyileştirebilir. Blockchain, endüstri
4.0'da veri güvenliği ve bütünlüğünü sağlamak için kullanılır. Tedarik zinciri yönetimi gibi
alanlarda da kullanım bulur. Üretim planlaması, stok yönetimi ve tedarik zinciri yönetimi gibi
süreçleri yönetmek için endüstriyel yazılımlar ve ERP (Kurumsal Kaynak Planlaması)
sistemleri kullanılır.
Yüksek hızlı, düşük gecikmeli iletişim sağlayan 5G teknolojisi, endüstriyel tesislerde daha
güvenilir ve hızlı veri transferini mümkün kılar. Endüstriyel robotlar ve otomasyon sistemleri,
üretim süreçlerini optimize etmek ve tekrarlayan görevleri yerine getirmek için kullanılır.
Yapay zeka ve makine öğrenimi, üretim süreçlerindeki karmaşıklıkları anlamak, tahminlerde
bulunmak ve süreçleri optimize etmek için kullanılır (Almeida & Simoes, 2019).
2. Endüstri 4.0'ın Uygulanması Zorlukları
2.1. Teknik Zorluklar
Endüstri 4.0, üretim düzeyindeki uygulamanın yanı sıra, hem dikey hem de yatay olarak genel
bir dijital bağlantıyla karakterize edilir. Dikey entegrasyon, tüm iç sistemlerin ve arayüzlerin
bağlanmasını ve ayrıca firma içi hiyerarşik seviyeler arasındaki veri alışverişini içerir. Örneğin
ERP sistemleri ile MES’in birbirine bağlanması gerekmektedir (Mosler, 2017). Yatay
entegrasyon, müşterilerin, tedarikçilerin ve dış hizmet sağlayıcıların sistemlerinin bir şirketin
sistem ortamına firmalar arası entegrasyonu anlamına gelir (Siepmann, 2016). İç sistemler ile
dış ortaklar arasındaki bağlantıyı gerçekleştirmek için referans mimari modelinde
yönetilebilecek standartlaştırılmış arayüzler, veri türleri ve iletişim protokolleri gereklidir
(Enrique & Charrua-Santos, 2021).
2.2. Organizasyonel Zorluklar
Otonom üretim uygulamalarını üretim yapılarına ve tüm değer zincirlerine entegre etmek için
oldukça büyük değişiklikler ve harcamalar gerekmektedir.
Bir şirketin organizasyon yapısı Endüstri 4.0 hedeflerini desteklemelidir. Çalışanlar sık ve
düzenli görev değişikliklerinin yanı sıra ekiplerle olan bağlantılarının değişmesiyle de karşı
karşıya kalmaktadır. Dijital çağda çalışanların belirli bir süre boyunca ortak bir görev üzerinde
çalışacak şekilde yetkinliklerini eşleştiren topluluklar halinde örgütlenmesi gerekmektedir
(Schuh vd., 2017). CPS, karar vericilere operasyonel düzeyde amaca yönelik bilgiler sağladığı
için merkezi olmayan karar almanın teknik temelini sağlar (Hermann ve diğerleri, 2015).
2.3. Sosyal Zorluklar
Akıllı fabrikalarda insan ve teknoloji birbirini tamamlayıcısı olarak lanse edilse de insan
yalnızca fiziksel gücü ile Endüstri 4.0 üretim modelinde kendine yer bulamayacağı ile
yüzleşmek durumunda kalmaktadır. İlk sanayi devrimleri emek faktörünün fiziksel gücünden
yoğun olarak yararlanırken, son endüstri devrimi emeğin bilişsel zekasına vurgu yapmaktadır.
Emek faktörü kas gücünü beyin gücü ile ikame etmek durumunda kalmaktadır. Bu durum
emeğin eğitim sürecini yeniden planlamayı gerektirmektedir. Firmalar, eğitim kurumları ile
267yakın işbirliği içinde çalışması gerekmektedir, böylece geleceğin üretim modellerinde istihdam
edilecek çalışanların yeni iş kollarının gerektirdiği beceri ve yeterlilikler sağlanabilecek (Kiel
vd., 2017).
Endüstri 4.0 üretim modeli modern üretimde insanın rolünü ve bu teknolojik sistemlerin
insanlarla etkileşim biçimini derinden değiştirecek yıkıcı bir potansiyel taşımaktadır.
Otonom endüstriyel üretim modelleri benimsenmesini iyileştirmek için gereken kalite, güvenlik
ve güvenilirlik düzeyini sağlamak için uygun altyapılar sağlamak oldukça önemlidir.
Bunlar arasında uzaktan operasyonlar, siber güvenlik, gizliliği koruyan mekanizmalar, Endüstri
4.0 Standartlarına Uyum, yedekleme ve kurtarma stratejileri, enerji verimliliği bulunmaktadır.
Ancak tedarik zinciri boyunca veri alışverişi, verilerin rakiplere veya üçüncü taraflara karşı
şeffaf olabileceği endişelerinin de eşlik ettiği çeşitli teknik zorluklarla karşı karşıyadır. Sonuç
olarak, özellikle KOBİ'ler pazarlık gücünü kaybetmekten veya değiştirilmekten korktukları için
Endüstri 4.0'a karşı isteksiz davranmaktadırlar (Kiel vd., 2017; Müller, Kiel ve Voigt, 2018).
Şu anda endüstri 4.0 araçlarının, tamamen otonom endüstrileri hayata geçirmekten ziyade emek
gücünün performansını artırmak için kullanıldığına dikkat etmek önemlidir. Alandaki
araştırmaların çoğu otonom endüstrilerin daha çok laboratuvar ortamlarında gerçekleştirildiğini
vurgulamaktadır (Orzes & Poklemba, 2018).
Endüstri birimlerinin büyük bir kısmı, tam otomasyon üretim modelinin halihazırda bulunan iş
modellerine ve süreçlerine entegrasyonuna rehberlik edecek kapsamlı bir yol haritasına sahip
geçirilmesi, Endüstri 4.0 araçları aracılığıyla mümkündür. Gerçek dünya sorunlarını çözmek
için işletmelerin Endüstri 4.0'ın sunduğu fırsatlardan tam anlamıyla yararlanabilmesi için
öncelikle Endüstri 4.0'ı anlamaları ve uygulamaları gerekmektedir.
3. Türkiye’nin Endüstri 4.0 Rekabet Gücü
Endüstri 4.0 gerektirdiği geçiş süreci, üretim birimlerinin inovasyon yapma kapasitesi, tüm
fiziksel yapı, üretim operasyonları, teknolojiler, organizasyonel şemasında değişiklik yapmaya
zorlamaktadır. Bu değişim firmaların performansını ve rekabet gücünü etkilemekte ve
gelecekte yeni dijital teknolojilerin uygulanmasını destekleyen bir stratejinin geliştirme
ihtiyacını güçlendirir.
Tablo 1: Endüstri Devrimleri
değildir (Müller, 2019). Otonom endüstrilerinin üretim potansiyelinin tam olarak hayata
Birinci Sanayi
Devrimi
İkinci Sanayi
Devrimi
Üçüncü Sanayi
Devrimi
Dördüncü Sanayi
Devrimi
Buharlı
makinalar
Güç kaynağı
elektrik
Elektronik ve bilgisayar
teknolojisi
Yenilenebilir enerji
kullanımı
Bilgisayar sistemlerinin
ağ üzerinden bağlantısı
kurması
268Takım tezgahları,
Buhar gücü ve Su
gücü
Seri üretim ve
montaj hatları,
manuel montaj
üretimi
Kısmi otomasyon,
Karma montaj süreci-
manuel ve otomatik-
çalışanların görev ve
sorumlulukları azaldı.
Tam Otomasyon,
Modern teknolojilerde
yapay zeka, üst düzey
robot teknolojisi ve
artırılmış gerçeklik var.
Bilgisayar yazılım
uygulamalarının
kullanılması
Nesnelerin interneti (IoT)
ile bağlantı kuran akıllı
sisteme sahip her türlü
Endüstri kolu.
Kaynak: (Yavari ve Pilevari, 2020).
Bir ülkedeki şirketlerin yeni teknolojilere uyum sağlaması ve rekabet güçlerini artırması sürekli
bir gelişim süreci içerisindedir. Türkiye’deki şirketlere baktığımızda şirketlerin yeni
teknolojileri ne ölçüde benimsedikleri ve bu teknolojilerin rekabet gücü üzerindeki etkisi birçok
faktöre bağlıdır. Ar-Ge yatırımları, yönetim stratejileri, endüstri gereksinimleri, ekonomik
koşullar, şirketin ve sektörün büyüklüğü, bu faktörlerden bazılarıdır.
Bulut bilişim, büyük veri analitiği, dijitalleşme, nedenlerin interneti gibi yeni teknolojilere olan
talep dünya geneli giderek artmaktadır. Bu yeni teknolojileri kullanan firmaların rekabet
avantajının ve verimliliğinin arttığı görülmektedir (Cerit& Ören,2022).
Türkiye'nin Endüstri 4.0'daki rekabet gücü, yatırımlar, altyapı, teknolojik yetenek, inovasyon,
eğitim, işgücü yetenekleri, işbirliği, ekosistem, regülasyon ve politika gibi bir dizi faktöre
bağlıdır. Bu süreçte, dijital altyapının güçlendirilmesi, Ar-Ge ve inovasyon alanlarındaki
yeteneklerin artırılması, STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) alanlarında
eğitim ve işbirliği içinde bir ekosistemin oluşturulması önemlidir. Ayrıca, etkili politika ve
düzenlemelerin yanı sıra küresel rekabeti gözeterek hızlı bir adaptasyon yeteneği de kritik
öneme sahiptir. Türkiye, bu faktörleri dikkate alarak Endüstri 4.0'da rekabet gücünü artırabilir.
Türkiye endüstrisi genel olarak üçüncü ve üçüncü sanayi devrimleri arasındaki geçiş noktasında
yer aldığı söylenebilir (Aydınbaş & Erdinç, 2023).
Tablo 2: Genişletilmiş Güçlü Yönler, Zayıf Yönler, Fırsatlar ve Tehditler (SWOT)
analizi
Fırsatlar Tehtitler (Zorluklar)
İçsel Faktörler
Yapay zeka, süreçlerdeki hataları azaltır ve
üretim kapasitesini artırır.
Endüstri 4.0, üretim süreçlerini daha esnek
ve adapte edilebilir hale getirir (Cerit&
Ören,2022).
Akıllı üretim sistemleri, talep
değişikliklerine hızlı bir şekilde yanıt
verebilir, özelleştirilmiş üretimi destekler.
Büyük veri analitiği ve veri madenciliği,
üretim süreçlerinden elde edilen verileri
anlamlı bilgilere dönüştürür.
Endüstri 4.0 teknolojilerini uygulamak,
başlangıçta yüksek bir maliyet
gerektirebilir.
Sensörler, yazılımlar ve altyapı
güncellemeleri gibi yeni teknolojilere
geçiş, organizasyonlar için mali bir zorluk
oluşturabilir.
269Organizasyonlar, veri tabanlı kararlar alarak
iş stratejilerini geliştirebilir ve rekabet
avantajı elde edebilir.
Dijital çift teknolojisi, ürünlerin dijital bir
kopyasını oluşturarak tasarım ve geliştirme
süreçlerini iyileştirir.
Yeni teknolojilere adapte olma sürecinde
çalışan direnciyle karşılaşılabilir.
Endüstri 4.0'ın başarılı olabilmesi için
çalışanlara eğitim vermek ve
yeteneklerini geliştirmek önemlidir.
Yapay zeka ve IoT, yenilikçi ürün ve
hizmetlerin ortaya çıkmasına olanak tanır.
Otomasyon ve veri analitiği, iş
süreçlerindeki verimsizlikleri azaltarak
maliyet tasarrufu sağlar.
Bakım öngörüleri sayesinde ekipman
arızaları önceden tahmin edilerek bakım
maliyetleri minimize edilir.
Büyük veri kullanımı, siber güvenlik
sorunlarını beraberinde getirebilir.
Hassas üretim verilerinin korunması, siber
saldırılara karşı etkili bir şekilde savunma
oluşturmak zorlu bir görev olabilir.
Mevcut altyapıların, Endüstri 4.0
teknolojilerini destekleme konusunda
uyumsuzlukları olabilir.
Uyumlu bir altyapı oluşturmak ve mevcut
sistemleri entegre etmek zaman alabilir ve
zorluklar yaratabilir (Soylu, 2018).
Endüstri 4.0, çalışanların daha stratejik ve
değer ekleyen görevlere odaklanmalarını
sağlar.
Yeni teknolojilerin kullanımı, çalışanların
becerilerini geliştirmelerine ve iş
süreçlerine daha etkili katılmalarına
olanak tanır.
Endüstri 4.0'ın hızla gelişmesi,
düzenleyici standartların ve yasal
çerçevenin belirsizliğine neden olabilir.
İşletmeler, değişen regülasyonlara uyum
sağlama konusunda belirsizlikle
karşılaşabilir.
Endüstri 4.0, siber güvenlik önlemleri ve
risk analitiği ile entegre edilerek
organizasyonların endüstriyel süreçlerini
güvenli bir şekilde yönetmelerine
yardımcı olur.
Özelleştirilmiş üretim ve hızlı yanıt
verme, müşteri ihtiyaçlarına daha iyi
cevap vererek müşteri memnuniyetini
artırır.
Daha kaliteli ürünler ve hızlı teslimat,
müşteri sadakatini güçlendirir.
Büyük veri kullanımıyla birlikte, veri
mahremiyeti ve etik konular ön plana
çıkabilir. Tüketici verilerinin nasıl
kullanılacağı ve paylaşılacağına dair
endişeler, organizasyonlar için önemli bir
zorluk oluşturabilir.
Küçük ve orta ölçekli işletmeler, Endüstri
4.0 teknolojilerine erişim konusunda
sınırlamalar yaşayabilir.
Bu işletmeler için uygun maliyetli
çözümler bulmak ve uygulamak daha zor
olabilir.
270Ekonomik dalgalanmalar ve belirsizlik,
organizasyonları Endüstri 4.0
teknolojilerini benimsemeye karşı daha
temkinli yapabilir. Yüksek başlangıç
maliyetleri ve güncelleme maliyetleri,
organizasyonlar için önemli bir engel
olabilir.
Endüstri 4.0'ın hızlı evrimi,
düzenleyicilerin ve yasal düzenlemelerin
bu teknolojilere ayak uydurmasını
zorlaştırabilir. Değişen düzenleyici
ortam, organizasyonların bu yeni
teknolojik ortama uyum sağlamasını
zorlaştırabilir.
Endüstri 4.0 teknolojilerine uyum
sağlamak için nitelikli personel ve
yeteneklerin eksik olması zayıf yön
olarak karşımıza çıkar.
Çalışanların bu yeni teknolojileri
benimsemesi ve kullanması için eğitim
ihtiyacına gereksinim vardır.
Büyük veri kullanımı ve dijital
bağlantılar, veri güvenliği ve gizlilik
endişelerini artırabilir. Özellikle
endüstriyel sistemlerin siber saldırılara
karşı savunmasız olabileceği endişeleri.
Hızlı teknolojik değişim,
organizasyonları bu teknolojilere bağımlı
hale getirebilir.
Yatırım yapılan teknolojinin hızla
eskimesi ve sürekli güncelleme ihtiyacı.
Küresel tedarik zincirindeki karmaşıklık,
bu zinciri daha zor yönetilebilir hale
Dış Faktörler
Endüstri 4.0 konseptini etkin bir şekilde
uygulanması üretimde enerji verimliliğini
artırarak, küresel ilkim değişikliği
tetikleyici unsurlarını azaltacaktır. Yeşil
ekonomi hedeflerine hizmet edecektir.
Yerel sanayiye verimli teknoloji transferi
sağlayacaktır.
Genç girişimciler için yeni yatırım
alanları yaratacaktır. ( Cerit & Ören,
2022)
Endüstri 4.0, özellikle özelleştirilmiş
üretim ve hızlı yanıt verme gibi
özellikleriyle müşteri taleplerine daha iyi
yanıt verebilir.
Teknolojik yenilikleri hızlı bir şekilde
benimseyerek ve üretim süreçlerini
optimize ederek rekabet avantajı elde
etme ve inovasyonu destekleme ve yeni
ürün/hizmet geliştirme süreçlerinde öncü
olma kabiliyetine sahip olma imkanı
sunar.
Küresel rekabet ortamında varlık
gösterme ve uluslararası pazarlara daha
etkili bir şekilde açılma yeteneği
sağlayabilir.
Endüstri 4.0 teknolojileri, üretim
süreçlerini daha verimli hale getirerek
maliyet avantajı sağlayabilir.
Dış tedarikçilerle daha yakın bir işbirliği,
stok yönetimi ve tedarik zinciri
görünürlüğünün artırılmasını destekler.
Politik, ekonomik, sosyal ve çevresel
değişkenlere hızlı bir şekilde uyum
sağlayabilir.
Endüstri 4.0, çevresel sürdürülebilirlik ve
enerji verimliliği gibi faktörlere daha
etkin bir şekilde yanıt verebilir.
Endüstriyel standartlara ve düzenleyici
gereksinimlere uyumu hızlı bir şekilde
gerçekleştirirebilir.
Regülasyonlara uyum, endüstri 4.0
uygulamalarının güvenli ve etik bir
şekilde yürütülmesini sağlar.
getirebilir (Bağcı, 2018).
271Endüstri 4.0 teknolojilerini benimseyerek
sektördeki diğer önemli aktörlerle
stratejik işbirlikleri ve ortaklıklar
kurmasına olanak tanır. İşbirlikleri, daha
geniş bir ekosistemde inovasyonu ve
rekabet avantajını destekleyebilir.
üretim süreçlerini anında ayarlama
kabiliyeti, kriz durumlarında
organizasyonları güçlendirebilir.
Toplumsal ve etik beklentilerin değişimi,
organizasyonları bu yeni beklentilere
uyum sağlamaya zorlayabilir.
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin,
Endüstri 4.0'a geçiş yapma konusundaki
maliyet ve teknik zorlukları ve bu
işletmelerin bu teknolojilere erişim
konusunda sınırlı kaynaklara sahip
olmaları endüstri 4.0’ ın bir başka zayıf
yönüdür.
Fırsatlar: Olumlu yönlerin büyümesini belirler;
Tehditler: Güçlü yönlerin bilinen tehditlerini gösterir;
Türkiye’de Endüstri 4.0 içsel tehditler arasında uygulama maliyet, yatırım getirisi tanımının net
olmayışı ve Türk şirketlerin yapısı ve kültürü gibi zorluklarla karşı karşıyadır.
Ülkenin zayıf altyapısı, emek gücünün beceri ve yetkinlikleri ana dış zorluklar dikkat
çekmektedir.
Sonuç
Endüstri 4.0 uygulamalarını artmasıyla birlikte üretimde makineleşme ve robotlaşma
giderek artmaktadır. Robotla ve makinalar sayesinde daha hızlı çıktıya ulaşıldığı için
üretimde verim artışı görülür ve bunun sonucunda yatırımlar artacaktır. Türkiye’nin
Endüstri 4.0’a uyum süreci diğer ülkelerden geride kalmıştır. Bunun nedeni Ar-Ge
yatırımlarının yeterli olmamasıdır. Ar- Ge yatırımları her geçen sene artsa da Endüstri 4.0
sürecine uyum sağlamak için yeterli değildir.
Türkiye’nin Ar- Ge harcamalarını yeterli düzeyde arttırması sonucu yüksek teknoloji
üretimine geçilirse ihracat artışı sağlanacağı açıktır. Yeni teknolojinin kullanılmasıyla
birlikte işsizlik konusu hakkında olumlu ve olumsuz görüşler bulunmaktadır. Bir kısım
iktisatçı yeni teknolojilerin yeni iş kolları açmasıyla birlikte istihdamı genişleteceğini
varsayar. Diğer iktisatçılar ise yeni iş kollarının açılacağı fakat emeği oluşturan büyük bir
kısmın robot ve makine olması nedeniyle işsizliğin artacağını düşünmektedir. Ülkeden
ülkeye teknolojinin uygulanmasıyla birlikte bu durum değişiklik gösterebilir.
2017 yılında ekosistemin gelişmesi ve yapay zeka farkındalığını arttırmak için (TRAI)
Türkiye Yapay Zeka İnsiyatifi kurulmuştur. Bunun sonucunda yapay zeka birimi üzerinde
istihdam genişlemiş, eklemeli üretim, robotik akıllı üretim teknolojisi, bulut bilişim sistemi
nesnelerin interneti gibi yazılım kolları kullanımı yaygınlık kazanmış ve gelişmiştir. Aynı
zamanda BİT sektörü elektrikli otomobil, robot kurulumu alanlarında çalışmalar artmıştır.
KAYNAKÇA
Almeida, F., & Simoes, J. (2019). The role of serious games, gamification and industry 4.0
tools in the education 4.0 paradigm. Contemporary Educational Technology, 10(2),
120-136.
Aydınbaş, G., & Erdinç, Z. (2023). Endüstri 4.0 Yolunda Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir
Değerlendirme. Sakarya İktisat Dergisi, 12(2), 187-211.
272Enrique, D. V., Druczkoski, J. C. M., Lima, T. M., & Charrua-Santos, F. (2021). Advantages
and difficulties of implementing Industry 4.0 technologies for labor
flexibility. Procedia Computer Science, 181, 347-352.
Ghobakhloo, M. (2018). The future of manufacturing industry: a strategic roadmap toward
Industry 4.0. Journal of manufacturing technology management, 29(6), 910-936.
Bağcı, E. (2018). Endüstri 4.0: Yeni üretim tarzını anlamak. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal
Bilimler Dergisi, 9(24), 122-146.
Gracel, J., & Łebkowski, P. (2018). Concept of industry 4.0-related manufacturing technology
maturity model (manutech maturity model–MTMM). Decision Making in
Manufacturing and Services, 12(1-2), 17-31.
Kagermann, H., Anderl, R., Gausemeier, J., Schuh, G., & Wahlster, W. (Eds.). (2016). Industrie
4.0 in a Global Context: strategies for cooperating with international partners. Herbert
Utz Verlag.
Müller, J. M. (2019). Assessing the barriers to Industry 4.0 implementation from a workers’
perspective. IFAC-PapersOnLine, 52(13), 2189-2194.
Wichmann, R. L., Eisenbart, B., & Gericke, K. (2019, July). The direction of industry: a
literature review on Industry 4.0. In Proceedings of the Design Society: International
Conference on Engineering Design (Vol. 1, No. 1, pp. 2129-2138). Cambridge
University Press.
Orzes, G., Rauch, E., Bednar, S., & Poklemba, R. (2018, December). Industry 4.0
implementation barriers in small and medium sized enterprises: A focus group study.
In 2018 IEEE International Conference on Industrial Engineering and Engineering
Management (IEEM) (pp. 1348-1352). IEEE.
Smith, G. (2016). Industry 4.0.
Soylu, A. (2018). Endüstri 4.0 ve girişimcilikte yeni yaklaşımlar. Pamukkale Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (32), 43-57.
Zhou, K., Liu, T., & Zhou, L. (2015, August). Industry 4.0: Towards future industrial
opportunities and challenges. In 2015 12th International conference on fuzzy systems
and knowledge discovery (FSKD) (pp. 2147-2152). IEEE.
Yavari, F., & Pilevari, N. (2020). Industry revolutions development from Industry 1.0 to
Industry 5.0 in manufacturing. Journal of Industrial Strategic Management, 5(2), 44-
63.