Akademik Veri Yönetim Sistemi
Hiperyayın, İstanbul, 2025
“Bilgiye erişim bir insan hakkıdır. Bu temel ilke, engellilik alanında yürütülen tüm erişilebilirlik çalışmalarının düşünsel omurgasını oluşturur. 21. yüzyılda bireylerin toplumsal yaşama aktif katılımı, eğitim ve istihdam fırsatlarına erişimi, dijital dünyanın sunduğu olanaklardan eşit şekilde yararlanabilmesi; ancak bilgiye engelsiz erişimle mümkündür. Engelli bireylerin bu sürecin dışında kalmaması ise fiziksel, dijital, bilişsel ve sosyal tüm alanlarda erişimin güvence altına alınmasını gerektirir. Kütüphaneler, bilginin toplumla buluştuğu en kapsayıcı, en kamusal ve en yaşamsal mekânlardır. Bu nedenle kütüphaneler erişilebilirliğin yalnızca bir mimari düzenleme değil; içerikten hizmete, personel farkındalığından teknolojik altyapıya kadar uzanan bütüncül bir yaklaşım gerektirdiği alanların başında gelir. Gerçek anlamda erişilebilir bir kütüphane; herkesin eşit, özgür ve bağımsız biçimde bilgiye ulaşabildiği bir yaşam alanıdır.
Bu anlayışla 2021 yılında başlatılan Erişilebilir Kütüphaneler Çalıştayı, kısa sürede Türkiye’nin erişilebilirlik politikalarına yön veren sürdürülebilir bir girişime dönüşmüştür. Dördüncüsü 12–13 Mayıs 2025 tarihlerinde T.C. Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi ev sahipliğinde düzenlenen çalıştay, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Manisa Celal Bayar Üniversitesi ve Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu iş birliğiyle gerçekleştirilmiştir. 4. Erişilebilir Kütüphaneler Çalıştayı iki gün boyunca 400’ü aşkın yüz yüze ve 200’e yakın çevrim içi katılımcısıyla kamu kurumlarından akademiye, sivil toplumdan uluslararası aktörlere uzanan geniş bir paydaş grubunu bir araya getirmiştir. Ulusal ve uluslararası uzmanların katkılarıyla erişilebilirlik konusunda iyi uygulama örnekleri paylaşılmış; kütüphanelerde karşılaşılan yapısal, bilişsel ve içeriksel engeller tartışılmış; çözüm önerileri kısa, orta ve uzun vadeli stratejik yaklaşımlar doğrultusunda şekillendirilmiştir. Çalıştayda ayrıca Azerbaycan, KKTC, Hollanda ve Bulgaristan gibi ülkelerden gelen temsilcilerle uluslararası karşılaştırmalar da yapılmıştır.
Bu kitap, 4. Erişilebilir Kütüphaneler Çalıştayı’nın entelektüel birikimini, tartışmalarını ve ortak aklını yansıtan özel bir eserdir. Çalışma erişilebilir kütüphaneler konusunda hem bir rehber hem de kalıcı bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır. Bütün bu özellikleriyle elinizde tutmuş olduğunuz bu eser kütüphanelerin gerçekten herkes için erişilebilir olduğu bir Türkiye için atılmış küçük ama değerli bir adımdır.”