Merkez Bankası Enflasyon Raporlarının BERTopic Konu Modellemesi İle İncelenmesi

Öztürk Birim Ş., Gündüz Cüre M.

Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.23, sa.3, ss.168-194, 2025 (Hakemli Dergi)

Özet

2006 ve 2024 yılları arasında Türkiye’de enflasyon, iç ve dış faktörlerin etkisiyle karmaşık dinamikler sergilemiştir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), fiyat istikrarını sağlamak amacıyla enflasyon hedeflemesi uygulamış, ancak parasal ve mali politikalar, varlık fiyatları (gayrimenkul ve altın) ve tüketim kalıplarındaki değişimler nedeniyle zorluklarla karşılaşmıştır. TCMB’nin enflasyon raporları, politikaların şekillendirilmesinde ve ekonomik beklentilerin yönetilmesinde kritik bir rol oynamıştır. Bu çalışma, 2006 - 2024 yılları arasında TCMB’nin enflasyon raporlarını BERTopic konu modellemesi ve doğal dil işleme (NLP) yöntemleriyle analiz etmektedir. BERTopic ile raporlarda öne çıkan konular ve bunların zaman içindeki değişimi tespit edilmiştir. NLP araçları, dil kalıplarını ve politika yönelimlerini inceleyerek TCMB’nin iletişim stratejisinin ekonomik koşullara nasıl tepki verdiğini değerlendirilmiştir. Bulgular, TCMB’nin iletişiminin ekonomik istikrara etkisini vurgulayarak ve enflasyon hedeflemesi stratejilerinin etkinliğine katkı sağlamıştır. Bu çalışma, BERTopic ve NLP yöntemlerinin enflasyon raporlarının analizinde kullanılabilirliğini de göstermektedir.

Between 2006 and 2024, inflation in Türkiye exhibited complex dynamics influenced by

domestic and external factors. The Central Bank of the Republic of Türkiye (CBRT) implemented

inflation targeting to achieve price stability, but challenges persisted due to monetary and fiscal

policies, asset prices (real estate and gold), and changing consumption patterns. The CBRT’s inflation

reports played a critical role in shaping policies and managing economic expectations. This study

analyzes CBRT inflation reports from 2006 to 2024 using BERTopic topic modeling and natural

language processing (NLP) methods. BERTopic identifies key topics and their evolution, while NLP

tools examine linguistic patterns and policy orientations. The analysis evaluates how CBRT’s

communication strategy responded to economic conditions and influenced inflation expectations.

Findings will highlight the impact of CBRT's communication on economic stability and contribute to

understanding the effectiveness of inflation-targeting strategies. This research also demonstrates the

value of BERTopic and NLP in analyzing inflation reports.