Research Information System
25. TÜRK KLİNİK MİKROBİYOLOJİ VE İNFEKSİYON HASTALIKLARI KONGRESİ, Antalya, Turkey, 24 - 27 April 2025, pp.964, (Summary Text)
P-136 İNFEKSİYON HASTALIKLARI KONGRESİ Artesunat ve Şiddetli Sıtma: Tedavide Doğru Adımların ve Laboratuvar Takibinin Önemi Deniz Özer1, İbrahim Çavuş2, Ahmet Özbilgin2 Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı, Manisa Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Parazitoloji Anabilim Dalı, Manisa Sıtma, enfekte dişi Anopheles cinsi sivrisineklerin taşıdığı Plasmodium parazitlerinin neden olduğu ciddi bir enfeksiyondur. Plasmodium falciparum, dünya genelindeki sıtma ölümlerinin ana nedenidir ve şiddetli vakalarda koma, metabolik asidoz ve böbrek yetmezliği gibi komplikasyonlara yol açabilir. Bu çalışmada, yüksek parazitemili P. falciparum enfeksiyonu tanısı alan ve intravenöz artesunat ile tedavi edilen bir olgu sunulmuştur. Hasta, Liberya seyahat öyküsü bulunan 52 yaşında bir erkek olup, üşüme-ti treme, bulantı -kusma ve diyare şikayetleri ile dış merkezdeki acil servise başvurmuştur. Yapılan fi zik muayene ve laboratuvar tetkikleri sonucunda hematokezya, trombositopeni ve akut faz reaktanlarında artı ş saptanması üzerine hasta, sepsis ön tanısı ile bir üniversite hastanesine sevk edilmişti r. Daha sonraki süreçte, hastada metabolik asidoz ve akut böbrek yetmezliği gibi şiddetli sıtma bulguları gelişmişti r. Alınan anamnezde, hastanın Liberya’da kepçe operatörü olarak çalıştı ğı ve bu süre zarfı nda 10-11 kez sıtma geçirdiği öğrenilmişti r. Hasta, 24 Mayıs 2024 tarihinde Türkiye’ye döndüğünü ve sağlık kuruluşuna başvurmadan üç gün önce halsizlik, üşüme ve ti treme şikayetlerinin başladığını, son iki gündür ise diyarenin eşlik etti ğini belirtmişti r. Laboratuvar tetkiklerinde lökosit sayısı 9370/mm³, hemoglobin 18.3 g/dL, AST 57 U/L, ALT 28 U/L, GGT 160 U/L, LDH 629 U/L, total bilirubin 8 mg/dL, direkt bilirubin 4.64 mg/dL, protrombin zamanı 14.9 sn, uluslararası normalize oran (INR) 1.27 ve CRP 247.7 mg/L olarak saptanmıştı r. Ateş yüksekliği bulunan hastaya, Giemsa boyalı ince yayma kan preparatları, Abbott Bioline™ Malaria Ag P.f/P.v hızlı tanı kiti ve gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu [real-ti me quanti tati ve polymerase chain reacti on (qRT-PCR)] uygulanmış ve P. falciparum saptanmıştı r. Entübe durumda yoğun bakım ünitesinde izlenen hastaya intravenöz artesunat ve sekonder bakteriyel enfeksiyonlara karşı meropenem tedavisi uygulanmış, tedaviye hızlı yanıt alınmıştı r. Parazit yoğunluğu tedavi başlamadan önce %50 düzeyinde iken parazit yoğunluğu altı saatt e bir ince yayma yapılarak izlenmiş tedavi sonrası 48. saatt e parazitemi yoğunluğu %0 olarak saptanmıştı r. Oral alıma geçince artemeter+lumefantrin tablet ile tedavisi tamamlanmıştı r. Son kontrol yaymalarında parazit saptanmayan hasta şifa ile taburcu edilmişti r. Dünya Sağlık Örgütü ve Türkiye Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’ne göre, şiddetli sıtma tedavisinde intravenöz artesunat birinci tercih olarak önerilmektedir. Endemik bölgelere seyahat eden hastalarda açıklanamayan ateş ve grip benzeri semptomlar görüldüğünde, sıtma mutlaka ayırıcı tanıda düşünülmeli ve hızla tedaviye başlanmalıdır. Bu olguda, artesunatı n hızlı etkisi ve parazitemi takibindeki belirgin düşüş açıkça gözlemlenmişti r. Parazitemi izleminin, hasta tedavisinin yönlendirilmesinde kriti k bir rol oynadığı ve klinisyenler ile mikrobiyologlar için önemli bir rehber niteliğinde olduğu değerlendirildiğinden, olgu sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Plasmodium falciparum, Artesunat, Şiddetli sıtma tedavisi, Seyahatle ilişkili sıtma tanısı, Türkiye 964 klim