Küresel ekonomiye ilişkin temel göstergelere bakıldığında yıllar itibariyle toplumların giderek daha fazla zenginleştiği görülür. Çeşitli raporlara göre de önümüzdeki yıllarda küresel milli gelirin çok daha fazla artacağı belirtilir. Öte yandan zenginleşen Batı toplumlarının bu süreci iyi yönetemediğine dair eleştiriler gün geçtikçe artmaktadır. Bu çerçevede çalışmanın amacı Nobel ödüllü iktisatçı Amartya Sen’in düşüncelerine başvurularak zenginleşme sürecinin doğru bir şekilde yönetilebilmesi için ne yapılması gerektiğinin vurgulanmasıdır. Bu doğrultuda Sen’in kapitalizmin sert çekirdeği olan rasyonel insan modeli eleştirisi kapsamında refah iktisadı, faydacı anlayış, yoksulluk ve kalkınma gibi iktisadi konuları etik temelli ele alış tarzı işlenmiştir. Ardından iktisadi literatüre kazandırdığı kapasite yaklaşımı ve özgürlükler gibi kavramlar ortaya koyulmuştur. Sen’in faydacı kuram ya da kapitalizm eleştirisi, yeni bir sistem üretme çabasından ziyade mevcut sistemin hatalarını giderme ve boşluklarını doldurma girişimidir. Yine de onun düşüncesinde insanın özne konumunun korunup sosyo-ekonomik politikaların merkezine yerleştirilmesi ve toplumsal barış, dayanışma ve işbirliğini destekleyen bir etik anlayışının ekonomi alanına kodlanması gibi özellikler sosyo- ekonomik gelişmenin sürdürülebilmesine zemin ve imkân hazırlaması açısından son derece önemlidir.
When the basic indicators related to the global economy are analyzed, it is seen that the societies are getting more and more enriched over the years. According to various reports, it is stated that global national income will increase more in the coming years. On the other hand, the criticisms that the enriched Western societies can’t manage this process well. The aim of this study is to highlight what should be done in order to manage the enrichment process correctly by referring to the thoughts of Amartya Sen. Within the scope of the rational human model criticism of Sen, basic economic issues such as welfare economics, poverty and development has been covered. Concepts such as the capacity approach and freedoms that it brought to the economic literature were introduced. Sen's utilitarian theory is an attempt to eliminate the errors of the existing system rather than an effort to produce a new system. Still, in his thought, features such as preserving the subject of human being at the center of socio-economic policies and encoding an ethical understanding that supports social peace, solidarity and cooperation in the field of economy are extremely important in terms of preparing the ground and opportunity for the sustainability of socio-economic development.
