Leishmania infantum İzolatlarında Amfoterisin B Duyarlılığının Belirlenmesinde Yenilikçi Bir Yöntem: Modifiye Disk Elüsyon Yaklaşımı


ÖZEL Y., çavuş i., Ozbilgin A.

Türkiye Parazitoloji Dergisi, cilt.49, sa.4, ss.138-145, 2025 (Scopus, TRDizin) identifier identifier identifier identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 49 Sayı: 4
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.4274/tpd.galenos.2025.09326
  • Dergi Adı: Türkiye Parazitoloji Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Scopus, BIOSIS, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), CINAHL, MEDLINE, Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.138-145
  • Manisa Celal Bayar Üniversitesi Adresli: Hayır

Özet

Amaç: Leishmaniasis tedavisinde yaygın olarak kullanılan amfoterisin B'ye (AmpB) karşı direnç gelişim potansiyeli, ilaç duyarlılığının izlenmesini gerekli kılmaktadır. Ancak Leishmania suşlarında ilaç duyarlılığını değerlendiren mevcut yöntemler yüksek maliyet, teknik zorluklar ve cihaz bağımlılığı gibi sınırlılıklar taşımaktadır. Bu çalışmada, mikrobiyoloji alanında son yıllarda önem kazanan ve özellikle dirençli bakterilerdeki kolistin direncinin doğru ve pratik şekilde belirlenmesini sağlayan disk elüsyon yönteminin modifiye edilerek, ilk kez Leishmania infantum (L. infantum) izolatına karşı AmpB’nin ilaç duyarlılığının belirlenmesinde denenmesi amaçlanmıştır. Yöntemler: AmpB’nin L. infantum suşuna karşı etkinliğini ifade eden minimum parazitisit konsantastrasyon (MPK) değeri sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile belirlenmiştir. Disk elüsyon yöntemi Leishmania izolatına karşı AmpB’nin etkinliği saptamak için modifiye edilmiştir. AmpB emdirilmiş diskler indikatör içeren besiyerlerine eklenmiş ve parazit canlılığı renk değişimi (mor→sarı) ile görsel olarak değerlendirilerek MPK değeri belirlenmiştir. Bulgular: Her iki yöntemde de AmpB, 0,5 µg/mL ve üzerindeki konsantrasyonlarda tüm parazitleri öldürmüştür. Mann-Whitney U testi ile yapılan istatistiksel analizde 48. ve 72. saat sonuçları arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Sonuç: Çalışmanın sonuçları, modifiye disk elüsyon yönteminin klasik mikrodilüsyonla karşılaştırılabilir düzeyde güvenilir olduğunu ortaya koymuştur. Yöntemin düşük maliyetli, kolay uygulanabilir ve görsel olarak yorumlanabilir oluşu, alt yapısı sınırlı laboratuvarlarda veya saha koşullarında ilaç duyarlılık testleri için alternatif bir seçenek sunmaktadır. Ayrıca, ticari olarak önceden hazırlanmış AmpB diskleri ile yöntemin standardizasyonu sağlanarak yaygın kullanımı mümkün olabilir. Bu yönüyle çalışmamız, Leishmania türlerinde rutin ilaç duyarlılık taramalarının basitleştirilmesine katkı sağlayacak yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır.
Objective: Due to the potential development of resistance to amphotericin B (AmpB), a widely used drug in leishmaniasis treatment, monitoring drug susceptibility has become increasingly important. This study aimed to evaluate the applicability of a modified version of the disk elution method—originally developed for detecting colistin resistance in bacteria—for the first time in determining AmpB susceptibility in Leishmania infantum (L. infantum) isolates. Methods: The minimum parasiticidal concentration (MPC) of AmpB against L. infantum was determined using the broth microdilution method. Additionally, the disk elution method was modified for use with Leishmania. Disks impregnated with AmpB were placed into indicator-containing culture tubes, and parasite viability was visually assessed based on a color shift from purple to yellow. The MPC was recorded as the lowest concentration at which complete parasite death occurred. Results: In both methods, AmpB exhibited complete parasiticidal activity at concentrations of ≥0.5 µg/mL. Statistical comparison using the Mann-Whitney U test revealed no significant difference between the two methods at 48 and 72 hours (p>0.05). Conclusion: The findings indicate that the modified disk elution method provides comparable reliability to the standard broth microdilution technique. Its low cost, ease of implementation, and visual interpretability make it a promising alternative for drug susceptibility testing, especially in resource-limited laboratories or field settings. Moreover, the use of commercially prepared AmpB disks could facilitate standardization and broader adoption. This study introduces an innovative approach that may simplify routine drug susceptibility screening in Leishmania isolates and support wider surveillance of anti-leishmanial resistance.