Femur fraktürü nedeni ile yoğun bakımda yatmış hastaların emosyonel durumları ve deneyimleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Manisa Celal Bayar Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA TUĞCU

Danışman: EMEL YILMAZ

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı; yoğun bakım ünitesinde femur fraktürü nedeni ile yatmış, daha sonra ortopedi servisine gönderilen ve burada tedavi gören hastaların emosyonel durumları ve deneyimlerinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırma 15 Haziran 2016- 15 Aralık 2016 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırma örneklemini İstanbul ilindeki bir eğitim ve araştırma hastanesinin anestezi yoğun bakım ünitesinde femur fraktürü nedeni ile en az 24 saat yatan ve daha sonra ortopedi servisine gönderilen 120 hasta oluşturdu. Araştırma öncesinde etik kurul onayı ve hastalardan onam alındı. Araştırma verileri kişisel bilgi formu, Yoğun Bakım Deneyim Ölçeği (YBDÖ) ve Hastane Anksiyete Depresyon (HAD) ölçeği kullanılarak toplandı. Veriler SPSS 15,0 programında sayı ve yüzde, ortalama ± standart sapma, ortanca, çeyrekler arası aralık (ÇAA), en küçük ve en büyük değerler kullanılarak analiz edildi. Çözümleyici bulgularda Mann Whitney U testi, Student t testi, Kruskall Wallis testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Spearman korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanldı. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 67,93±18,19'dur. Araştırma grubunun %50,8'inin 76 yaş ve altı, %50'sinin erkek, %53,3'ünün okuryazar/ilkokul mezunu ve %56,7'sinin evli olduğu saptandı. Hastaların %87,5i'inde düşme/yüksekten düşme nedeni ile femur fraktürü oluştuğu, yoğun bakımda yatış süresi ortalamasının 1,93±1,46 gün ve %57,5'nin bir gün yattığı ve %70'inin daha önce yoğun bakımda yatmadığı belirlendi. Hastanede yatış süresi ortalamasının ise 12,70±4,46 gün ve %54,2'sinin 12 gün ve altı olduğu saptandı. Hastaların YBDÖ alt boyut ve toplam puan ortalaması sırası ile; çevrenin farkında olma: 16,14±2,47, yoğun bakımda yaşanan kötümser deneyimler: 12,86±1,27, yoğun bakımda yaşanan deneyimlerin hatırlanması: 10,20±1,60, yoğun bakımda alınan bakımdan memnuniyet: 12,42±3,31 ve toplam puan: 51,61±6,43 olduğu belirlendi. Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HAD) anksiyete alt boyut puan ortalaması; 5,26±3,90, depresyon alt boyut ortlaması; 4,21±2,79 bulundu. Hastaların yoğun bakım deneyimlerinde yoğun bakımı hatırlama durumu, ağrı ve yoğun bakım ısısının etkili olduğu saptandı (p<0,05). Yoğun bakımı hatırlama durumu azaldıkça YBDÖ toplam puanı artmaktadır. Yoğun bakım ısısından etkilenen ve ağrı düzeyi yüksek olan hastaların YBDÖ toplam puanı da yükselmektedir. Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği anksiyete alt boyutunu yoğun bakımda yatış süresi ve hastanede kalış süresinin etkilediği belirlendi. Yoğun bakımda daha uzun süre yatan hastaların bir gün yatanlara göre HAD-anksiyete düzeyleri 2,138 kat (%95 GA: 1,276-3,582) daha fazla, hastanede 13 gün ve üzeri yatanların daha az yatanlara göre 0,794 kat (%95GA: 0,660-0,954) daha fazla olduğu bulundu. Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği alt boyutlarından HAD-anksiyete ile YBDÖ alt boyutlarından kötümser deneyimler (rs=0,250, p=0,006) ve deneyimlerin hatırlanması (rs=0,323, p=0,000) arasında pozitif yönde zayıf düzeyde ilişki, yoğun bakımdan memnuniyet (rs=0,477, p=0,000) ve toplam puan (rs=0,434, p=0,000) arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki saptandı. Hastaların YBDÖ alt boyutlarından aldıkları puanlar artarken HAD-anksiyete puanları da artmaktadır. Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği alt boyutlarından HAD-depresyon ile çevrenin farkında olma (rs=0,276, p=0,002), kötümser deneyimler (rs=0,203, p=0,026), yoğun bakımdan memnuniyet (rs=0,296, p=0,001) ve YBDÖ toplam puan (rs=0,299, p=0,001) arasında pozitif yönde zayıf düzeyde ilişki bulundu. Hastaların YBDÖ alt boyutlarından aldıkları puanlar artarken HAD-depresyon puanları da artmaktadır. Sonuç: Araştırmaya katılan hastaların YBDÖ'den orta düzey, HAD ölçeğinden düşük puan aldıkları saptandı. Hastaların YBÜ'de kötümser deneyimler yaşadığı ve yoğun bakımdan orta düzey memnun olduğu belirlendi. Hastaların yoğun bakım deneyimlerini olumsuz olarak etkileyen faktörlerin hemşireler tarafından saptanarak bunların azaltılmasına yönelik gerekli girişimlerin planlanması ve uygulanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım, deneyim, yoğun bakım hastası, femur fraktürü, emosyonel durum.