Katarakt tanısı alan bireylerde düşme sıklığı ve yaşam kalitesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Manisa Celal Bayar Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇİĞDEM ÖZDEMİR
Danışman: EMEL YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Araştırma; katarakt tanısı alan bireylerin düşme sıklığı ve yaşam kalitesini belirlemek amacıyla planlandı ve uygulandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma analitik kesitsel tiptedir. Araştırmaya Türkiye'nin batısındaki bir üniversite hastanesinin göz kliniğine katarakt tanısı ile ameliyat ya da kontrol amacı ile başvuran 215 hasta alındı. Veriler kişisel bilgi formu, Ulusal Göz Sağlığı Enstitüsü Görme İşlevi Ölçeği (NEI-VFQ 25), Günlük Yaşam Aktivitesi (GYA) Ölçeği, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ), Uluslararası Düşme Etkinlik Ölçeği (FES-I), İtaki Düşme Riski Ölçeği ve SF-12 ölçeği ile toplandı. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Kruskall Wallis testi, Mann Whitney U, ki kare ve Spearman korelasyon analizi kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Hastaların NEI-VFQ 25 ölçeği alt boyutlarından yüksek, SF-12 fiziksel (41,48±6,37) ve mental (44,95±6,50) özet skorlarından düşük puan aldığı saptandı. Araştırma grubunun %27,4'ünün daha önce düştüğü, %64,4'ünün bir yıl ve altı sürede düştüğü ve düşme ortalamasının 1,81±1,40 olduğu görüldü. Hastaların Katz (%95,3) ve Lawton (%82,8) GYA ölçeklerine göre bağımsız olduğu, %65,5'inin düşük düzeyde fiziksel aktivite yaptığı ve FES-I'e göre düşme riskinin %34,9 olduğu belirlendi. Grubun %80'inin İtaki'ye göre düşme riski yüksektir. NEI-VFQ 25 ölçeği ile Katz ve Lawton GYA ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0,05).NEI-VFQ 25 ve SF-12 ile FES ve İtaki ölçek puanları arasında negatif yönde korelasyon belirlendi (p<0,05). Sonuç:Araştırma sonucunda kataraktın hastaların görmeye ilişkin yaşam kalitesini etkilemediği ancak genel yaşam kalitesini düşürdüğü saptandı. Hastaların düşme oranının düşük olduğu belirlendi. Düşük fiziksel aktivite yapan, yarı bağımlı ve düşme riski yüksek hastalarda düşme öyküsünün fazla olduğu görüldü. Yaşam kalitesini arttırmaya ve düşme riskini azaltmaya yönelik önlemlerin alınması önerilmektedir.